საკონდიტრო მაღაზია-საცხობები (2024)

წარმოდგენილი კომპანიების უმეტესობას სექტორის გათვალისწინებით მაღალი მომგებიანობის მაჩვენებლები აქვს. EBITDA მარჟა საშუალო შეწონილით 16%-ია, წმინდა მოგების მარჟა 13%, ხოლო ამონაგები აქტივებზე (ROAA) 33%. განსაკუთრებით მაღალი მომგებიანობა შედარებით მცირე ბრუნვის მქონე კომპანიებს აქვთ: "ტორტინი", "ბელა", "დოლჩე ვიტა" და "ლიკასთან" 2024 წელს 20%-24%-ის ფარგლებში EBITDA მარჟით ოპერირებდნენ. ეს მაჩვენებელი მიუთითებს, რომ სწორად მართული შედარებით მცირე ქსელიც შეიძლება მაღალი უკუგების ბიზნესი იყოს.

ამ მაჩვენებლების შედარებისას მნიშვნელოვანია გავითვალისწინოთ კომპანიების რეპორტინგის ხარისხიც, რაც ხშირად ერთმანეთისგან განსხვავდება. ხშირ შემთხვევაში ხარჯების ალოკაცია თვითღირებულებასა და საოპერაციო ხარჯებს შორის განსხვავებული და/ან ბუნდოვანია. შესაბამისად, საერთო მოგების მარჟა და საოპერაციო ხარჯების წილი შემოსავლებში სრულად შესადარისი არ არის. სწორედ ამიტომ კონკურენტუნარიანობის შესაფასებლად ვეყრდნობით მაჩვენებლებს, რომლებზეც ხარჯების რეკლასიფიკაცია გავლენას არ ახდენს: საოპერაციო და EBITDA მარჟები, წმინდა მოგების მარჟა და ამონაგები აქტივებზე.

კომპანიების შეფასებისას მნიშვნელოვანია შევაფასოთ ფილიალების ეფექტიანობაც. ამ მხრივ ლიდერობას "მადარტი" ინარჩუნებს, რომლის თითოეულ ფილიალს საშუალოდ ₾16.3 მილიონიანი წლიური ბრუნვა აქვს. მეორე ადგილზე "ლიკასთან" იკავებს, რომელიც მხოლოდ ერთი ფილიალით ₾6.3 მილიონ შემოსავალს იღებს. იგივე მაჩვენებლით მესამე ადგილზეა "დოლჩე ვიტა", რომელსაც მხოლოდ 2 ფილიალი აქვს და თითოეული საშუალოდ წლიურად ₾3.8 მილიონს აგენერირებს. საინტერესოა, რომ წარმოდგენილ კომპანიებში შემოსავლით მეორე ადგილზე მყოფ "ტორტინს" 44 გაყიდვის წერტილი აქვს, რის გამოც ფილიალზე საშუალო ბრუნვა ყველაზე დაბალია.

შემოსავლების თვალსაზრისით, "მადარტი" უპირობო ლიდერობას ინარჩუნებს სექტორში. 2024 წელს კომპანიის შემოსავალმა ₾65.4 მილიონი შეადგინა, ხოლო ბოლო 5 წელში კომპანია საშუალოდ წლიურად 21%-ით იზრდებოდა, რაც მასშტაბის გათვალისწინებით საკმაოდ მაღალ ზრდის ტემპზე მიუთითებს. ფაქტობრივად, "მადარტის" დამატებითი წლიური შემოსავალი ცალკეული მცირე კონკურენტის მთლიან ბრუნვას უტოლდება.

წარმოდგენილ კონკურენტებს შორის, "ტორტინი" შემოსავლებით მეორე ადგილზეა. კომპანიის 2024 წლის შემოსავალი ₾14.0 მილიონი იყო, 5-წლიანი CAGR კი 38%, რაც განხილულ კომპანიებს შორის ყველაზე სწრაფი ზრდაა. 2019 წელს "ტორტინი" შემოსავლით მე-5 ადგილზე იყო, 2021 წლიდან კი ქსელის აქტიური გაფართოება დაიწყო და მოწინავე პოზიციებზე გადაინაცვლა.

"ბელას" შემოსავალი ₾13.0 მილიონია, 5-წლიანი CAGR კი 14%. ბრუნვით კომპანია "ტორტინთან" ახლოსაა, თუმცა ზრდის ტემპით მნიშვნელოვნად ჩამორჩება.

"ასორტის" 2024 წლის შემოსავალი ₾11.5 მილიონია (მოიცავს ₾2.6 მილიონ "სხვა შემოსავალსაც"). განხილულ კომპანიებს შორის, "ასორტს" ყველაზე დაბალი ზრდის ტემპი აქვს და ბოლო ხუთ წელში საშუალოდ 9%-ით იზრდებოდა. ძირითადი რეალიზაციის ამონაგებს რომ შევხედოთ და "სხვა შემოსავალი" არ გავითვალისწინოთ, ზრდის ტემპი კიდევ უფრო დაბალია — 5-წლიანი CAGR მხოლოდ 4%.

"დოლჩე ვიტას" შემოსავალი ₾7.7 მილიონია, 5-წლიანი CAGR კი 16%. კომპანია ზომით შედარებით პატარაა, თუმცა სტაბილურ ზრდის ტემპს ინარჩუნებს.

"ლიკასთან" წარმოდგენილ ჯგუფში ყველაზე მცირე მოთამაშეა ₾6.3 მილიონიანი ბრუნვით 2024 წელს. მიუხედავად ზომისა, კომპანია სწრაფად იზრდება. 5-წლიანი საშუალო წლიური ზრდა (CAGR) 24%-ია, რაც "ტორტინის" შემდეგ მეორე ყველაზე მაღალი მაჩვენებელია განხილულ კომპანიებს შორის.

როგორც აღვნიშნეთ, საერთო მოგების მარჟა და საოპერაციო ხარჯების წილი შემოსავლებში კომპანიების განსხვავებული რეპორტინგის გამო სრულად შესადარისი არ არის. ამიტომ ყურადღებას ვამახვილებთ მაჩვენებლებზე, რომლებზეც ხარჯების რეკლასიფიკაცია გავლენას არ ახდენს: EBITDA, საოპერაციო და წმინდა მოგების მარჟები და ROAA.

ამ მხრივ საუკეთესო სურათი "ბელას", "ტორტინს", "დოლჩე ვიტასა" და "ლიკასთან"-ს აქვთ. მათი EBITDA მარჟა 20%-24%-ის ფარგლებშია. ჯგუფში ყველაზე მაღალი EBITDA მარჟა "ბელას" აქვს (24%). აღსანიშნავია "ტორტინიც": კომპანიამ ყველაზე სწრაფი ზრდის ფონზე მომგებიანობა არა მხოლოდ შეინარჩუნა, არამედ გააუმჯობესა და ამ ეტაპზე ერთ-ერთი ყველაზე მაღალი EBITDA და საოპერაციო მარჟით ოპერირებს, წმინდა მოგების მარჟითაც კი ლიდერობს (22%). "დოლჩე ვიტა" და "ლიკასთან" ზომით მცირე კომპანიებია, თუმცა 20%-22% EBITDA და ~19%-20% საოპერაციო მარჟით ოპერირებენ.

"მადარტის" EBITDA მარჟა 14%-ია, მაგრამ აბსოლუტური EBITDA ყველაზე მაღალია და ₾9.1 მილიონს შეადგენს. სხვა სიტყვებით, "მადარტის" მომგებიანობა მცირებრუნვიან კონკურენტებზე დაბალია, მაგრამ მასშტაბის ხარჯზე ყველაზე დიდ აბსოლუტურ მოგებას ქმნის.

"ასორტს" ყველაზე სუსტი მომგებიანობა აქვს. კომპანიის EBITDA მარჟა 9%, საოპერაციო მარჟა 6% და წმინდა მოგების მარჟა 5%. "სხვა შემოსავლის" გარეშე ეს შედეგი კიდევ უფრო დაბალი იქნებოდა.

ROAA-ს სურათი განსაკუთრებით საინტერესოა. "ლიკასთან" მხოლოდ ერთი ფილიალით ოპერირებს, მცირე და მსუბუქი აქტივების ბაზაზე დგას (აქტივების 37% ნაღდი ფულია, PP&E კი მხოლოდ 38%) და მაღალი მომგებიანობის ფონზე მისი ROAA 89%-ია, რაც ყველაზე მაღალი მაჩვენებელია ჯგუფში. ასევე მაღალია "ტორტინის" (43%), "დოლჩე ვიტას" (38%) და "ბელას" (34%) ROAA. გასათვალისწინებელია, რომ ასეთ მაღალ ROAA-ს დიდწილად მსუბუქი აქტივების ბაზა (მცირე მოცულობის ძირითადი საშუალებები) განაპირობებს, ამიტომ ის პირდაპირ არ ნიშნავს უფრო ეფექტიან ბიზნესს იმ კომპანიებთან შედარებით, რომლებსაც ბალანსზე მეტი ფიზიკური ინფრასტრუქტურა (ძირითადი საშუალებები/PP&E) აქვთ.

წარმოდგენილი კომპანიების უმეტესობას დაბალი ლევერიჯი აქვს. "მადარტს" 2024 წლის ბოლოს ₾25.8 მილიონი აქტივი და მხოლოდ ₾1.3 მილიონი ვალი ჰქონდა. Debt / EBITDA მხოლოდ 0.1x. მეტიც, კომპანიის ნაღდი ფული (აქტივების 18%) მთლიან ვალს აღემატება, რაც კომპანიის მაღალ ლიკვიდურობაზე მეტყველებს. მსგავსად დაბალი ლევერიჯი აქვთ "ტორტინს" (debt / EBITDA 0.2x), "ბელას" (0.1x) და "ლიკასთან"-ს, რომელსაც პრაქტიკულად ნულოვანი სასესხო ვალდებულებები აქვს.

"დოლჩე ვიტას" ვალი ₾1.0 მილიონია, რაც EBITDA-ს მხოლოდ 0.6x-ს შეადგენს. კომპანიის debt / assets 23%-ია, თუმცა მაღალი EBITDA მარჟის ფონზე ეს ლევერიჯი კომფორტულად გამოიყურება.

გამონაკლისია "ასორტი". კომპანიას ₾3.6 მილიონი ვალი აქვს, რაც აქტივების 72%-ია და 2024 წლის Debt/EBITDA მაჩვენებელი 3.6x-ს შეადგენს. ამას ისიც ემატება, რომ კომპანიის აქტივების მხოლოდ 0.3% არის ნაღდ ფულში, რაც დაბალ ლიკვიდურობაზე მიუთითებს. შესაბამისად, მომგებიანობის დაბალ მაჩვენებლებთან ერთად, "ასორტი" წარმოდგენილ კონკურენტებს შორის ყველაზე მაღალლევერიჯიანი და დაბალი ლიკვიდურობის მქონეა.

ჯანსაღი მომგებიანობისა და, უმეტეს შემთხვევაში, დაბალი ლევერიჯის ფონზე, განხილული კომპანიების ნაწილი მფლობელებზე ფულს რეგულარულად ანაწილებს. 2019-2024 წლების ჯამური მონაცემებით, წარმოდგენილი 6 კომპანიის მიერ გაცემულმა დივიდენდებმა და კაპიტალიდან გატანილმა თანხებმა დაახლოებით ₾24 მილიონი შეადგინა, რაც ამავე პერიოდის ჯამური წმინდა მოგების დაახლოებით 48%-ია.

2019-2024 წლებში ჯამურად განაწილებული დივიდენდები:

1️⃣ მადარტი: ₾12.9 მილიონი

2️⃣ ტორტინი: ₾5.2 მილიონი

3️⃣ საკონდიტრო ბელა: ₾3.6 მილიონი

4️⃣ ასორტი: დივიდენდი არ გაუცია

5️⃣ დოლჩე ვიტა: ₾1.7 მილიონი

6️⃣ ლიკასთან: ₾921 ათასი¹

განაწილებების მასშტაბი აჩვენებს, რომ კომპანიების ნაწილი მოგების მნიშვნელოვან წილს ბიზნესში დაგროვების ნაცვლად მფლობელებზე აბრუნებს. ეს განსაკუთრებით თვალსაჩინოა "ტორტინის" შემთხვევაში, რომელმაც ₾5.2 მილიონი სრულად 2022-2024 წლებში გაანაწილა, ანუ სწრაფი ზრდის ფაზაშიც მნიშვნელოვანი ფულადი უკუგება უზრუნველყო მფლობელებისთვის. მოგების განაწილების ასეთი მოდელი, მსუბუქ აქტივების ბაზასთან ერთად, ნაწილობრივ ხსნის ამ კომპანიების მაღალ ROAA-ს: მოგება სრულად არ რჩება ბალანსზე, რის შედეგადაც კომპანიები შედარებით მცირე აქტივებისა და კაპიტალის ბაზით აგრძელებენ ოპერირებას.

გამონაკლისია "ასორტი", რომელსაც 2019-2024 წლებში დივიდენდი არ გაუცია. ეს შეესაბამება კომპანიის შედარებით სუსტ მომგებიანობასა და მაღალ ლევერიჯს.

ქვედა გრაფიკში წარმოდგენილია კომპანიების შემოსავლების დინამიკა 2019-2024 წლებში. გრაფიკი განსაკუთრებით კარგად აჩვენებს "მადარტის" მასშტაბურ უპირატესობას და "ტორტინის" სწრაფ ზრდას: 2019 წელს "ტორტინი" განხილულ კომპანიებს შორის შემოსავლებით მე-5 ადგილზე იყო, 2024 წელს კი მე-2 ადგილზე გადაინაცვლა.

1️⃣ შპს "არბო 2009" (მადარტი | Madart)
💼 კომპანიის მფლობელი:
- დავით ჭრელაშვილი: 100%

2️⃣ შპს "FOOD 7" (ტორტინი | Tortini)
💼 კომპანიის მფლობელები:
- ნათია კოზმანაშვილი: 67%
- მიხეილ ცოგოშვილი: 33%

3️⃣ შპს "კონდი" (საკონდიტრო ბელა | Bela Patisserie)
💼 კომპანიის მფლობელები:
- ირაკლი ბოჭორიშვილი: 50%
- ბექა ბოჭორიშვილი: 50%

4️⃣ შპს "ასორტი-ვერე" (ასორტი | Assorti)
💼 კომპანიის მფლობელი:
- ნატო ცომაია: 100%

5️⃣ შპს "დოლჩე ვიტა" (Dolce Vita)
💼 კომპანიის მფლობელი:
- თამაზ მახარაშვილი: 100%

6️⃣ შპს "ლიკასთან" (Likastan)
💼 კომპანიის მფლობელი:
- ლია ქათამაძე: 100%